BEP'in ne olduğunu, kimin hazırladığını ve hangi bölümlerden oluştuğunu BEP raporu nasıl hazırlanır yazımızda anlattık. Bu yazı ise işin uygulama tarafına odaklanıyor: Bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde BEP planı pratikte nasıl hazırlanır, yıllık plan ile dönem planı nasıl ayrılır, amaçlar nasıl yazılır, aile sürece nasıl katılır ve plan yıl boyunca nasıl canlı tutulur?
Yazıyı bir kontrol listesi gibi kullanabilirsiniz. Yeni bir öğrenci kaydettiğinizde ya da mevcut bir öğrencinin planını yenilerken adımları sırayla takip etmek, eksik kalan noktaları görmenizi kolaylaştırır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. BEP ile ilgili kurallar Millî Eğitim Bakanlığı yönetmeliklerinde yer alır ve zaman içinde değişebilir. Güncel uygulama için mevzuat.gov.tr'deki yönetmelik metinlerini ve il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünün duyurularını kontrol edin.
BEP planı hazırlamaya başlamadan önce
İyi bir BEP planı, ilk dersten önce yapılan küçük bir hazırlıkla başlar. Şu sorulara cevabınız hazır olsun:
- Öğrencinin RAM raporu ve eğitim planı elinizde mi? Hangi destek eğitim programının esas alınacağı belli mi?
- Eğitim planının başlangıç ve bitiş tarihleri nedir?
- Öğrenci haftada kaç saat, bireysel mi grup mu ders alacak?
- Hangi eğitim personeli öğrenciyle çalışacak?
- BEP geliştirme biriminde kimler yer alacak ve aileyle ilk toplantı ne zaman yapılacak?
RAM raporunun nasıl alındığını ve değerlendirme sürecini merak ediyorsanız RAM raporu nereden alınır ve RAM değerlendirme süreci yazılarımıza bakabilirsiniz.
Yıllık plan ve dönem planı: farkı ne?
Merkezlerde en sık karışan konulardan biri, BEP'in "yıllık" mı yoksa "dönemlik" mi düşünüleceğidir. Pratikte ikisi birlikte çalışır.
BEP yıllık planı, öğrencinin eğitim planı süresi boyunca ulaşılması hedeflenen büyük resmi gösterir. Destek eğitim için hazırlanan eğitim planı en fazla bir yıllık olduğu için yıllık bakış genellikle bu süreye denk gelir. Uzun dönemli amaçlar bu planda yer alır.
Dönem planı ise yıllık hedefleri daha kısa parçalara böler. Hangi dönemde hangi kısa dönemli amaçlar üzerinde çalışılacağı, hangi yöntemlerin kullanılacağı ve dönem sonunda neyin değerlendirileceği burada netleşir.
Basit bir düşünme yolu şudur: Yıllık plan "nereye gidiyoruz" sorusunu, dönem planı "bu dönem hangi adımları atıyoruz" sorusunu cevaplar. Merkezinizin kullandığı şablon ne olursa olsun, iki bakışın birbiriyle tutarlı olması önemlidir.
Adım adım BEP planı hazırlama
1. Başlangıç değerlendirmesini yapın
Öğrenciyle ilk derslerde, esas alınan destek eğitim programındaki becerilere göre bir başlangıç değerlendirmesi yapılır. Burada amaç, öğrencinin neyi bağımsız yaptığını, neyi yardımla yaptığını ve neyi henüz yapamadığını görmektir. Değerlendirmeyi tek bir derse sıkıştırmak yerine birkaç derse yaymak daha gerçekçi bir tablo verir.
2. Eğitsel performans düzeyini yazın
Değerlendirme sonuçlarını kısa ve somut cümlelerle yazın. "Dikkat sorunu var" gibi genel ifadeler yerine "Masa başı etkinlikte yaklaşık 2 dakika görevde kalabiliyor" gibi gözleme dayalı bir dil kullanın. Bu bölüm, ileride ilerlemeyi karşılaştıracağınız başlangıç noktasıdır.
3. Uzun dönemli amaçları belirleyin
Uzun dönemli amaçlar, plan süresi sonunda öğrencinin kazanması beklenen genel becerileri anlatır. Sayısını öğrencinin haftalık ders süresine göre makul tutun. Çok fazla amaç yazmak hem eğitimciyi hem öğrenciyi yorar ve hiçbir alanda derinleşmeyi zorlaştırır.
4. Kısa dönemli amaçları yazın
Her uzun dönemli amaç, daha küçük ve ölçülebilir adımlara bölünür. Kısa dönemli amaç yazarken şu üç soruyu sorun:
- Ne yapacak? Gözlenebilir bir davranış seçin.
- Hangi koşulda? Hangi materyalle, hangi ortamda, ne kadar yardımla?
- Ne kadar başarıyla? Örneğin "5 denemenin 4'ünde" gibi bir ölçüt.
Örnek: "Sözel yönerge verildiğinde, üç renkli küp arasından istenen rengi 5 denemenin 4'ünde bağımsız olarak gösterir." Bu cümle eğitsel bir örnektir. Kendi öğrencinizin amaçlarını ekibinizin mesleki değerlendirmesine göre belirleyin.
5. Yöntem, materyal ve sorumluyu belirleyin
Her amaç için hangi öğretim yönteminin, hangi materyalin kullanılacağını ve hangi eğitimcinin çalışacağını yazın. Öğrenci birden fazla eğitim personeliyle çalışıyorsa amaçların paylaşımı net olmalıdır. Aksi halde aynı amaç iki derste tekrarlanırken başka bir amaç hiç çalışılmayabilir.
6. Değerlendirme zamanlarını takvime koyun
Amaçlara ne kadar ulaşıldığını hangi aralıklarla kontrol edeceğinizi baştan belirleyin. Tarihler planda yazılı olsa da takvimde görünmüyorsa çoğu zaman unutulur. Dönem sonunda hazırlanan Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu, rapor yenilenirken rehberlik ve araştırma merkezine iletildiği için bu değerlendirmeler ayrıca önemlidir.
7. Aileyle paylaşın ve onaya sunun
Plan, BEP geliştirme biriminde aileyle birlikte son halini alır ve kurum müdürünün onayıyla uygulanır. Bu adımı bir sonraki bölümde biraz daha açıyoruz.
Aile katılımı: plan kâğıtta kalmasın
Veli BEP geliştirme biriminin üyesidir. Ailenin sürece gerçekten katılması için birkaç pratik öneri:
- Toplantıdan önce sorun. Ailenin evde gördüğü güçlü yanları ve öncelik verdiği becerileri önceden öğrenmek, amaçları daha anlamlı hale getirir.
- Sade bir özet verin. Teknik dilde yazılmış uzun bir belge yerine, bu dönem çalışılacak birkaç amacın kısa bir özetini paylaşın.
- Ev çalışmalarını küçük tutun. Günlük hayata yerleşebilecek, birkaç dakikalık etkinlikler daha sürdürülebilir olur.
- Aile bilgilendirme süresini kullanın. Yönetmelik bireysel ve grup eğitimini 60 dakika olarak tanımlar: 40 dakika ders, 10 dakika dinlenme ve ortam hazırlığı, 10 dakika aile bilgilendirmesi. Bu son 10 dakika, plandaki ilerlemeyi aileyle konuşmak için düzenli bir fırsattır.
Kayıt tutma: planı yaşatan şey
BEP planı hazırlandığı gün bitmez. Planın işe yarayıp yaramadığını gösteren şey, ders ders tutulan kayıtlardır. İyi bir kayıt düzeninde şunlar yer alır:
- Dersin yapılıp yapılmadığı, iptal ve gelmeme durumları,
- O derste hangi amaç üzerinde çalışıldığı,
- Öğrencinin performansına dair kısa bir not,
- Aileyle paylaşılan bilgi ve ev çalışması önerisi.
Bu notları ders günü girmek, dönem sonunda geriye dönük hatırlamaya çalışmaktan çok daha kolaydır. Kısa ama düzenli notlar, değerlendirme zamanı geldiğinde size hazır bir tablo sunar.
Sık yapılan hatalar
- Şablonu doldurmak için doldurmak: Farklı öğrencilere aynı amaçları kopyalamak planın bireysel olma amacını ortadan kaldırır.
- Ölçütü olmayan amaçlar: "Gelişir", "artar" gibi ifadeler, amaca ne zaman ulaşıldığını belirsiz bırakır.
- Değerlendirme tarihini atlamak: Plan değişmeden aylar geçerse, öğrenci zaten öğrendiği bir beceri üzerinde çalışmaya devam edebilir.
- Aileyi yalnızca imza için çağırmak: Aile planı bilmediğinde evdeki destek zayıflar.
BEP planı için kısa kontrol listesi
- RAM raporu ve eğitim planı dosyada.
- Başlangıç değerlendirmesi yapıldı, performans düzeyi yazıldı.
- Uzun dönemli amaçlar sayıca makul.
- Kısa dönemli amaçlar davranış, koşul ve ölçüt içeriyor.
- Her amacın yöntemi, materyali ve sorumlu eğitimcisi belli.
- Değerlendirme tarihleri takvimde.
- Aileyle toplantı yapıldı, sade özet paylaşıldı.
- Kurum müdürü onayı alındı.
- Ders notları her ders günü giriliyor.
Günlük kayıtları tek yerde toplamak
BEP'in kendisi eğitim ekibinin mesleki işidir ve hiçbir yazılım bu kararların yerini almaz. Yazılımın katkısı, planı yaşatan günlük kayıtları düzenli tutmaktır.
Anaduyu MYS'de öğrencinin dersleri, hangi eğitimciyle çalıştığı, kalan seansları, devam ve iptal kayıtları ile ders notları tek kayıtta durur. Eğitimcilerin programı ortak takvimde görünür. Pro ve Klinik paketlerde aileye WhatsApp üzerinden seans hatırlatması ve bilgilendirme mesajı gönderilebilir. Böylece dönem sonu değerlendirmesine geldiğinizde ihtiyaç duyduğunuz bilgiyi dağınık dosyalarda aramazsınız.
Ayrıntılar için özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi programı sayfamıza, Excel'den geçiş notları için özel eğitim rehabilitasyon merkezi yazılımı rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
BEP planı ile BEP raporu aynı şey mi?
Günlük dilde ikisi de aynı programı anlatmak için kullanılır. Bu yazıda "plan" kelimesiyle hazırlık ve uygulama sürecini, BEP raporu yazımızda ise belgenin içeriğini ele aldık.
BEP yıllık planı ne kadar sürede yenilenir?
Destek eğitim için hazırlanan eğitim planı en fazla bir yıllıktır. BEP ise öğrencinin ilerlemesine göre daha sık gözden geçirilebilir. Değerlendirme aralıklarını yönetmelik ve il millî eğitim müdürlüğünün uygulamasına göre belirleyin.
Bir öğrencide kaç amaç olmalı?
Kesin bir sayı yoktur. Haftalık ders süresi, öğrencinin ihtiyaçları ve ekibin değerlendirmesi belirleyicidir. Az ama gerçekten çalışılan amaçlar, uzun ama takip edilemeyen listelerden daha faydalıdır.
BEP'i kim imzalar?
BEP geliştirme biriminde alınan kararlar kurum müdürünün onayıyla uygulanır. İmza düzeni için merkezinizin bağlı olduğu yönetmeliği ve müdürlük uygulamasını kontrol edin.
Ders ve not takibini düzenli tutun
BEP planınızın günlük kayıtlarını tek panelde toplamak için Anaduyu MYS'yi ücretsiz Başlangıç paketiyle deneyin. App Store'dan indirin.