Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde her öğrencinin çalışması bir programa dayanır. Bu programın adı bireyselleştirilmiş eğitim programıdır ve kısaca BEP olarak bilinir. Günlük dilde "BEP raporu", "BEP planı" ya da "BEP dosyası" da denir.
Bu yazıda BEP'in ne olduğunu, kimin hazırladığını, içinde hangi bölümlerin yer aldığını ve bir merkezde BEP sürecinin baştan sona nasıl yürüdüğünü anlatıyoruz. Yazı hem merkezde çalışan eğitimciler ve yöneticiler hem de süreci anlamak isteyen aileler için hazırlandı.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. BEP ile ilgili kurallar Millî Eğitim Bakanlığı yönetmeliklerinde yer alır ve zaman içinde değişebilir. Güncel uygulama için mevzuat.gov.tr'deki yönetmelik metinlerini ve il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünün duyurularını takip edin.
BEP nedir?
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği BEP'i şöyle tanımlar: özel eğitim ihtiyacı olan bireyin takip ettiği program ya da önerilen destek eğitim programı esas alınarak, bireyin gelişim özellikleri, eğitim ihtiyaçları ve performansı doğrultusunda hazırlanan özel eğitim programı.
Daha sade söylersek: RAM raporu çocuğun ne tür bir desteğe ihtiyaç duyduğunu belirler. BEP ise bu desteğin nasıl verileceğini, hangi hedeflerle ve hangi yöntemlerle ilerleneceğini yazılı hale getirir. RAM sürecini RAM değerlendirme süreci ve RAM raporu nereden alınır yazılarımızda anlattık.
BEP'i kim hazırlar?
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde BEP'i BEP geliştirme birimi hazırlar. Bu birimde şu kişiler yer alır:
- Psikolog veya rehber öğretmen,
- Öğrenciye destek eğitim veren eğitim personeli,
- Veli ya da birey.
Birimde alınan kararlar kurum müdürünün onayıyla uygulanır. Ailenin birimde yer alması önemlidir. Çocuğun evdeki durumu, ailenin öncelikleri ve günlük yaşamdaki ihtiyaçlar programın gerçekçi olmasını sağlar.
BEP'te hangi bölümler yer alır?
Merkezler farklı şablonlar kullansa da bir BEP'te genellikle şu bölümler bulunur:
- Öğrenci bilgileri: Kimlik bilgileri, RAM raporu ve eğitim planı bilgisi, programın başlangıç ve bitiş tarihleri.
- Eğitsel performans düzeyi: Öğrencinin şu anda neleri yapabildiği ve hangi becerilerde desteğe ihtiyaç duyduğu.
- Uzun dönemli amaçlar: Program süresi içinde ulaşılması hedeflenen genel kazanımlar.
- Kısa dönemli amaçlar: Uzun dönemli amaçlara giden daha küçük ve ölçülebilir adımlar.
- Yöntem ve materyaller: Hangi öğretim yöntemlerinin ve materyallerin kullanılacağı.
- Süre ve düzen: Bireysel ya da grup eğitimi, haftalık ders düzeni.
- Değerlendirme: İlerlemenin nasıl ve ne zaman ölçüleceği.
- Aile bilgilendirmesi ve ev çalışmaları: Ailenin evde destekleyebileceği çalışmalar.
- İmzalar: BEP geliştirme birimi üyeleri ve kurum müdürü onayı.
BEP adım adım nasıl hazırlanır?
1. Belgeleri inceleyin
Kayıt sırasında RAM'ın verdiği Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporu ve eğitim planı alınır. Bu belgeler hangi destek eğitim programının esas alınacağını gösterir. Aileden ve varsa öğrencinin daha önce destek aldığı yerlerden gelen bilgiler de bu aşamada okunur.
2. Eğitsel performansı belirleyin
Öğrenciyle ilk derslerde, esas alınan destek eğitim programındaki becerilere göre bir başlangıç değerlendirmesi yapılır. Amaç, öğrencinin neyi bağımsız yapabildiğini, neyi yardımla yapabildiğini ve neyi henüz yapamadığını görmektir. Bu bilgi BEP'in temelidir.
3. Amaçları belirleyin
Performans düzeyine göre uzun dönemli ve kısa dönemli amaçlar yazılır. İyi bir amaç gözlenebilir ve ölçülebilirdir. "Dikkatini geliştirir" yerine "Masa başı etkinlikte 5 dakika boyunca görevde kalır" gibi bir ifade, hem eğitimcinin hem ailenin ilerlemeyi görmesini kolaylaştırır. Amaç sayısını öğrencinin haftalık ders süresine göre gerçekçi tutmak önemlidir.
4. Yöntemi ve düzeni planlayın
Her amaç için hangi yöntemin, hangi materyalin kullanılacağı ve hangi eğitimcinin çalışacağı yazılır. Öğrenci birden fazla eğitimciyle çalışıyorsa her birinin hangi amaç üzerinde durduğu net olmalıdır.
5. Aileyle paylaşın ve onaylayın
BEP geliştirme biriminde aileyle birlikte program son haline getirilir, ardından kurum müdürünün onayına sunulur. Aileye programın sade bir özetini vermek, evdeki desteği güçlendirir.
6. Uygulayın ve kaydedin
Program onaylandıktan sonra asıl iş başlar. Her derste hangi amaç üzerinde çalışıldığı, öğrencinin nasıl bir performans gösterdiği kısa notlarla kayda geçer. Yönetmelik bireysel ve grup eğitimini 60 dakika olarak belirler: 40 dakika ders, 10 dakika dinlenme ve ortam hazırlığı, 10 dakika aile bilgilendirmesi. Bu son 10 dakika, BEP'teki ilerlemeyi aileyle paylaşmak için iyi bir fırsattır.
7. Değerlendirin ve güncelleyin
Belirlenen aralıklarla amaçlara ne kadar ulaşıldığı değerlendirilir. Ulaşılan amaçların yerine yenileri yazılır, ilerlemeyen amaçlar için yöntem gözden geçirilir. Dönem sonunda hazırlanan Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu, rapor yenilenirken rehberlik ve araştırma merkezine iletilir.
Sık yapılan hatalar
- Kopyala yapıştır BEP: Farklı öğrenciler için aynı amaçları yazmak, programın bireysel olma amacını ortadan kaldırır.
- Ölçülemeyen amaçlar: Ne zaman ulaşıldığı anlaşılamayan amaçlar, dönem sonu değerlendirmesini zorlaştırır.
- Ders notlarının dönem sonuna kalması: Notlar ders günü girilmediğinde dönem sonunda hatırlanması güçleşir.
- Aileyi sürecin dışında bırakmak: Aile programı bilmediğinde evdeki destek zayıflar.
Merkezde BEP iş akışını kolaylaştırmak
BEP'in kendisi eğitim ekibinin mesleki işidir ve hiçbir yazılım bu kararların yerini almaz. Ancak BEP'i yaşatan şey günlük kayıtlardır: hangi ders yapıldı, öğrenci geldi mi, derste ne çalışıldı, aile bilgilendirildi mi?
Anaduyu MYS bu günlük tarafı düzenler. Eğitimcilerin ve terapistlerin programı tek takvimde görünür. Yapılan dersler onaylanır, iptal ve gelmeme durumları kayda geçer. Eğitimciler ders notlarını öğrencinin kaydına ekler ve aileye gelişim özeti gönderilebilir. Öğrencinin farklı uzmanlardan aldığı dersler tek kayıtta, hangi uzmanla yapıldığı bilgisiyle görünür. Böylece dönem sonu değerlendirmesine geldiğinizde ihtiyaç duyduğunuz bilgi dağınık dosyalarda değil, tek yerde olur.
Merkeziniz için ayrıntılı bilgiye özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi programı sayfamızdan, Excel'den geçiş notlarına özel eğitim rehabilitasyon merkezi yazılımı rehberimizden ulaşabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
BEP raporu ile RAM raporu aynı şey mi?
Hayır. RAM raporunu rehberlik ve araştırma merkezindeki kurul düzenler. BEP ise öğrencinin eğitim aldığı okul veya merkezde, bu rapora dayanarak hazırlanan bireysel programdır.
BEP ne kadar sürede bir güncellenir?
BEP, öğrencinin ilerlemesine göre gözden geçirilir. Destek eğitim için hazırlanan eğitim planı en fazla bir yıllıktır. Merkezinizin değerlendirme aralıklarını yönetmelik ve il millî eğitim müdürlüğünün uygulamasına göre belirlemeniz gerekir.
Aile BEP'in bir kopyasını isteyebilir mi?
Veli BEP geliştirme biriminin üyesidir ve programın hazırlanmasına katılır. Programın bir özetini aileyle paylaşmak hem iletişimi hem de evdeki desteği güçlendirir.
Ders ve not takibini düzenli tutun
BEP'inizin günlük kayıtlarını tek panelde toplamak için Anaduyu MYS'yi ücretsiz Başlangıç paketiyle deneyin. App Store'dan indirin.